ژانویه 16, 2021

دسته بندي علمی – پژوهشی : بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر راهبرد های شناختی بر یادگیری و یادداری در دروس با ماهیت …

1 min read

همان طور که قبلاً اشاره شد شناخت شامل افکار، باورها، نگرش ها و ارزش هایی هستند که فرد آگاهانه درباره ی خودش، رفتارش و محیط پیرامونش دارد (لستر و یانگ[۳۰]، ۲۰۰۹).
شناخت های یک فرد ممکن است هماهنگ، ناهماهنگ یا نامربوط باشند. داشتن شناخت های ناهماهنگ سبب ناهماهنگی شناختی می شود که حالت ناخوشایندی از برانگیختگی است که فرد را به کاهش ناهماهنگی بر می انگیزد و بر عملکرد تاثیر می گذارد. (بهنر و وانک[۳۱]، ترجمه مهداد، ۱۳۸۴).
به طور کلی هرقدر دامنه راهبردهایی که دانش آموزان به نحو مناسب به کار می گیرند، گسترده باشد، موفقیت آنها در حل مسأله ، خواندن، درک مطلب و به خاطر سپاری اطلاعات بیشتر است (فرخی، ۱۳۸۹). یادگیرندگانی که از روش های مطالعه و یادگیری خودشان آگاهی دارند و به طور آگاهانه فعالیت هایی را برای بهبود این ها انتخاب می کنند، از یادگیرندگان که نسبت به این مسایل کمتر آگاهی دارند، بیشتر یاد می گیرند، آن ها به طور آگاهانه و با استفاده از دانش فراشناخت خود استراتژی های خاصی را با اهداف خاص یادگیری هماهنگ می سازند (ایگن و کاوچک[۳۲]، ۲۰۰۱).
مرور ادبیات و سوابق مربوطه
پژوهش های گوناگونی درباره ی چگونگی تأثیر استفاده ازراهبرهای شناختی و فراشناختی انجام گرفته و عموماً نشان داده اند یادگیرندگانی که از راهبردهای درست و متناسب با تکایف یادگیری استفاده می کنند در فعالیت های یادگیری خود را به پیشرفت بیشتری دست پیدا می کنند. گارنر[۳۳] (۱۹۹۰).
پس از بازنگری پژوهش های انجام شده درباره ی اثربخشی راهبردهای شناختی و فراشناختی گفته است «پژوهش های موجود به روشنی نشان می دهند که رفتار راهبردی یا استراتژیکی یادگیری را افزایش می دهد. هم چنین روشن شده است که یادگیرندگان ماهرمی دانند که چه زمانی باید استراتژیکی عمل کنند» (سیف، ۱۳۹۰).
در ادامه اسلاوین[۳۴] نیز چنین اظهارنظر می کند که پژوهش درباره ی راهبردهای مطالعه ی نتیجه بخش، در بهترین حالت گیج کننده می باشد و معلوم شده است که معدودی از روش های مطالعه همیشه نتیجه بخش بوده و تعدادی از آن ها اصلاً نتیجه بخش نیستند (اسلاوین، ترجمه سید محمدی، ۱۳۸۹).
پژوهش های انجام شده در ایران

  1. عباباف (۱۳۷۶)، در پژوهش خود تحت عنوان «مقایسه راهبردهای یادگیری دانش آموزان قوی و ضعیف دوره دبیرستان مناطق ۲و۴ و ۱۱ تهران» نشان داد که یادگیرندگان موفق از مهارت های شناختی و فراشناختی حداکثر استفاده را می برند، این پژوهش با ۶۴ درصد دانش آموز قوی و ضعیف دختر و پسر دبیرستانی انجام گرفت و دانش آموزان قوی و ضعیف بر اساس معدل درسی از هم متمایز شدند. نتایج این پژوهش بدین صورت به دست آمد؛ دانش آموزان قوی بیشتر از دانش آموزان ضعیف از راهبردهای مطالعه شناختی سازماندهی، بسط و گسترش، تکرار و تمرین استفاده می کنند، همچنین دانش آموزان قوی بیشتر از دانش آموزان ضعیف از راهبردهای فراشناختی به ویژه راهبردهای فراشناختی واپایش و نظارت بر درک سود می برند.
  2. یوسفی (۸۰-۷۹)، در پژوهش خود تحت عنوان «مقایسه راهبردهای مطالعه و یادگیری دانشجویان موفق و ناموفق رشته های علوم انسانی و علوم پایه دانشگاه تهران» نشان داد که دانشجویان موفق بیشتر از راهبردهای مطالعهو یادگیری استفاده می نمایند، نمونهاین پژوهش ۲۷۶نفر دانشجوی موفق وناموفق بوده است که معدل اکتسابی دانشجویان موفق تا نیمسال اول سال تحصیلی ۷۹، ۱۵ یا بالاتر از آن و دانشجویان ناموفق معدل کل آنها تا نیمسال اول سال تحصیلی ۷۹، ۱۳ یا پایین تر از آن بوده است. نتایج این پژوهش نشان داد که بین این دو گروه از دانشجویان «موفق و ناموفق» تفاوت معناداری درباره راهبردهای مطالعه و یادگیری وجود دارد، و دانشجویان موفق بیشتر از دانشجویان ناموفق از راهبردهای مطالعه و یادگیری استفاده می نمایند و دانشجویان ناموفق در زمینه های مربوط به یادگیری اعم از نگرش، انگیزش ، برنامه ریزی تا شیوه های مطالعه دچار ضعف ومشکل می باشند.
  3. نتایج پژوهش شقاقی (۱۳۸۲)، تحت عنوان «تأثیر آموزش مهارت ها و راهبردهای یادگیری و مطالعه در یادگیری دانشجویان دانشگاه پیام نور و ثبات این تأثیر یادگیری پس از یک سال» نقش مهارت ها و راهبردهای یادگیری در کاهش اضطراب امتحان، افزایش عزت نفس، پیشرفت تحصیلی و ثبات در یادگیری دانشجویان پیام نور را تایید کرد.
  4. نتایج پژوهش دیره و بنی جمالی (۱۳۸۸)، که سهم عوامل انگیزشی بر استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی در فرایند یادگیری را بررسی کرده بودند، نشان داد راهبردهای شناختی و فراشناختی به عنوان عامل میانجی گر، واسطه بین عوامل انگیزشی و پیشرفت تحصیلی است.
  5. نتایج پژوهش فرخی (۱۳۸۹)، در زمینه اثربخشی آموزش مهارت های شناختی و فراشناختی بر درک مطلب دانش آموزان پسر دوم راهنمایی نشان داد؛ بین میانگین نمرات افزوده گروه های آزمایشی با میانگین گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد.
  6. نتایج پژوهش بهادر مطلق و همکاران (۱۳۹۱)، در زمینه اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی بر ابعاد ادراک شایستگی دانش آموزان نشان داد؛ راهبردهای شناختی درتغییر ابعاد ادراک شایستگی(شناختی، فیزیکی و اجتماعی) دانش آموزان مؤثر است و آموزش پس از پیگیری با فاصله زمانی ۳۰ روز نیز پایدار مانده است.
  7. سیف و مصرآبادی ۱۳۸۲ نشان دادند که استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی بر افزایش درک و نگه داری متون درسی مؤثر است. همچنین قوام آبادی (۱۳۷۷) به این نتیجه رسید که آموزش این راهبردها علاوه بر درک مطلب و سرعت یادگیری با خود پنداره و برنامه ریزی و توانایی حل مسأله رابطه مثبت دارد.

به علاوه متولی (۱۳۷۶) نشان داد آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی هم با درک مطلب و هم با سرعت یادگیری دانش آموزان مرتبط است.
پژوهش های انجام شده در خارج از کشور

  1. بایلر و اسنومن (۱۹۹۳) پژوهش هایی را نقل کرده اند که در آن ها اسکات[۳۵]، پاریس[۳۶]و همکارانش در سال های ۱۹۸۴، ۱۹۸۶ به دانش آموزان کلاس های سوم و پنجم مهارت های شناختی و فراشناختی را آموزش داده اند. نتایج این پژوهش ها معلوم کرده اند دانش آموزان که این گونه مهارت ها به آنان را آموزش داده شد (گروه آزمایش)، در قیاس با دانش آموزانی که از مهارت های بی بهره مانده اند (گروه گواه) در توانایی خواندن و فهمیدن مطالب جلوتر بودند. همچنین دانش آموزان گروه آزمایش از دانش آموزان گروه گواه نسبت به راهبردهای شناختی و فراشناختی و فواید آن ها آگاهی بیشتری کسب کردند.
  2. در مورد نوشتن (یکی از راهبردهای شناختی) فلوز[۳۷](۱۹۹۴) از دانش آموزان کلاس ششم دردرس علوم خواست در چند مقطع ترم تحصیلی، استنباط خودشان را از مفاهیم بنویسند.

افراد گروه گواه همین مطالب را بدون نگارش مطالعه کردند. گروهی که نگارش داشت مطالب خیلی بیشتری را در پس آزمون نگه داشته بود. نتیجه ی این پژوهش و پژوهش های دیگر حاکی است که تکالیف نگارش متمرکز، به کودکان کمک می کند مطالب درسی را که درباره اش می نویسند، یادبگیرند. با این حال، شواهد مربوط به تأثیر «نگارش روزنامه ای» نه چندان متمرکز، که به موجب آن دانش آموزان عقاید و مشاهداتشان را یادداشت می کنند، خیلی مبهم است (اسلاوین، ترجمه سید محمدی، ۱۳۸۹).
واینستاین و هیوم[۳۸] (۱۹۹۸) نیز تعدادی پژوهش را با این نتایج ذکر کرده اند که معلمان می توانند از راه آموزش مهارت های یادگیری و مطالعه (راهبردهای شناختی و فراشناختی) به دانش آموزان خود کمک کنند تا یادگیرندگان موفق تری باشند و در سرنوشت تحصیلی خود نقش فعال تری ایفا نمایند (سیف، ۱۳۸۹).

  1. شارپ[۳۹](۲۰۱۱) هم پس از اجرای برنامه آموزش خودتنظیمی (شناخت و فراشناخت)، انگیزه آموختن را در دو گروه آموزندگان مورد سنجش قرارداد و نتایج بیانگر بهبود انگیزه آموختن در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل بود. (صفاری، ۱۳۹۲)

۵٫زیمرمن و پونیز[۴۰] (۱۹۹۸)، چن [۴۱](۲۰۰۲)، لی[۴۲] (۲۰۰۸) هم در پژوهش های خویش نشان داده اند که بین موفقیت تحصیلی و استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیم رابطه معنادار وجود دارد (ملکی، ۱۳۸۴).

  1. الکساندر[۴۳]و همکاران (۱۹۹۸، به نقل از حفانی، ۱۳۸۶) در پژوهشی تحت عنوان «راهبردهای مطالعه و یادگیری دانش آموزان دختر موفق در کشور سنگاپور» نشان داد که دانش آموزانی که در پردازش اطلاعات از راهبردهای یادگیری (شناختی و فراشناختی) استفاده می کنند در حیطه های علمی و تحصیلی پیشرفت و موفقیت بالاتری را به دست آورند (حقانی، ۱۳۸۶).

۷٫نتایج یک مطالعه دیگر نشان داده که با آموزش راهبرد شناسایی لغات، تعداد اشتباهات خواندن دانش آموزان سطوح مختلف را کاهش و نمرات درک مطلب آن ها را در آزمون خواندن افزایش یافته است (لنز[۴۴] و هیوز، ۱۹۹۰).
به منظور رعایت اختصار، از ذکر سایر پژوهش های مشابه در این جا خودداری می شود. لیکن چند نکته در این خصوص نیازمند توضیح است: اول اینکه نتایج اغلب این مطالعات حاکی از ایجاد یک تأثیر مطلوب بر یادگیری و یادداری و کسب مهارت های مرتبط با یادگیری در مقایسه با وضع موجود بوده است.
دوم اینکه پژوهش درباره ی راهبردهای مطالعه ی نتیجه بخش، در بهترین حالت گیج کننده است. معلوم شده است که معدودی از روش های مطالعه همیشه نتیجه بخش بوده و تعدادی از آن ها اصلاً نتیجه بخش نیستند. بدیهی است که ارزش راهبردهای مطالعه، به جزئیات آن ها و نوع استفاده ای که از آن ها می شود، بستگی دارد. (اسلاوین، ۲۰۰۶)
نتیجه گیری از پیشینه پژوهش
پژوهش های انجام شده نشان می دهد که راهبردهای مطالعه و یادگیری نقش بسیار مهمی بر بهبود پیشرفت تحصیلی دانشجویان و دانش آموزان دارد.
از آن جا که این راهبردها (شناختی و فراشناختی) از پشتوانه نظری قوی ای برخوردار است و از حمایت بسیاری از نظریه های مهم یادگیری در روان شناسی تربیتی بهره می برد، می تواند به عنوان الگویی مناسب توسط معلمان در کلاس درس برای دانش آموزان تدریس شود و آنان را با روش های علمی مطالعه دروس با ماهیت های گوناگون آشنا ساخت.
به طور کلی به کارگیری راهبردهای مذکور به مدیران و معلمان کمک می کند تا با استفاده از آن ها، میزان پیشرفت تحصیلی و در نهایت کارایی برنامه های درسی، معلمان را بسنجید و روحیه افراد را ارتقا داد تا به تبعه آن عملکرد فراگیران دچار یک تحول رو به رشد گردد.
فصل سوم
روش اجرای پژوهش
مقدمه
هدف از انتخاب روش پژوهش آن است که پژوهشگرمشخص نماید چه روش و شیوه ایرا اتخاد نماید تا او را هر چه سریع تر، دقیق تر،آسان تر و ارزان تر در دست یابی به پاسخ یا پاسخ هایی برای پرسش یا پرسش های پژوهش مورد نظر کمک کند (نادری و سیف نراقی،۱۳۹۱). در این فصل ابتدا روشیکه در این پژوهشبه کار گرفته شده است توضیح داده می شود. در ادامهآزمودنی ها و چگونگی روش گزینش آنان، سپس روش جمع آوری اطلاعات و نوع وسیله ی جمع آوری توضیح داده می شود،و بعد از آن متغیرهای مستقل و وابسته، و در پایان روش آماری (نائری و سیف نراقی،۱۳۹۱).
نوع و روش پژوهش

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.
Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.