ژانویه 25, 2021

بررسی میزان و نحوه بکارگیری کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی …

1 min read

 
 
 
تنوع در راه های دسترسی: به صورت پیوسته، بارگذاری روی کامپیوتر، دستگاه های خواننده تخصصی.
پیوندهای فرامتنی و درون متنی: با استفاده از این قابلیت، می توان از یک قسمت متن به صفحه دیگر، بدون خواندن تمام متن صفحه ابتدایی مراجعه کرد. نیز با استفاده از پیوندهای فرامتنی و درون متنی می توان از زندگی نامه پدیدآور، یا دیگر آثار او و حتی اطلاعاتی راجع به منابع و ماخذ استفاده شده توسط نویسنده اطلاعاتی به دست آورد( فهیمی فر و غائبی.۱۳۸۷٫ ص۸۳). این امکان بیشتر از طریق فهرست منابع یا کتاب نامه استفاده شده در یک کتاب الکترونیکی صورت می گیرد. پیوندهای فرامتنی و درون متنی باعث ترغیب بیشتر برای ادامه خواندن، سهولت نگهداری و یادسپاری مطالب و توانایی بیشتر در کنترل مطالب از جمله موارد بسیار مهم برای خواننده است. یک کتاب الکترونیکی با امکاناتی مانند فرامتن[۱۲۷]، امکان تبادل بینابین مطالب[۱۲۸] و نیز مرور همزمان آن ها با یکدیگر را فراهم می کند. این راحتی جستجو به ویژه برای افرادی که با مطالب تحقیقاتی سرو کار دارند بسیار حائز اهمیت است.
قابلیت چندرسانه ای[۱۲۹]: امکان استفاده از صوت، تصاویر ثابت و متحرک، متن، نمودار، و سایر موارد را در اختیار کاربر قرار می دهد. حتی می توان به مطالب موجود، به صورت متن گویا گوش داد. برخی نرم افزارها نظیر مایکروسافت ریدر این امکان را دارند( فهیمی فر و غائبی.۱۳۸۷٫ ص۸۳؛ جونگ،۲۰۰۳). این قابلیت برای افرادی مثل نابینایان و یا کسانی که مشکل خواندن مطالب را دارند، نویدبخش عصری تازه در آموزش و اطلاع رسانی است.
انتقال کم هزینه کتاب الکترونیکی: هزینه های انتشار و توزیع کتاب های الکترونیکی به میزان قابل توجهی نسبت به نوع چاپی آن ها کمتر است. با وجود اینکه در دنیای کتاب های الکترونیکی هزینه های بیشتری برای کاربران ایجاد می شود، ولی در مجموع بسیاری از هزینه های مربوط به انتشارات چاپی در جهان دیجیتالی وجود نخواهد داشت. در این نوع کتاب ها، هیچ هزینه ای برای کاغذ، جوهر، صحافی، و روکش کردن، و هزینه حمل و نقل با پست وجود ندارد( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
دسترسی دائمی: کتاب های الکترونیکی همیشه در دسترس قرار دارند. دسترسی از هر مکان و در هر زمانی از طریق اینترنت به مجموعه کتاب های الکترونیکی از ویژگی های آنها به حساب می آید و برای نمایش آنها به یک کامپیوتر نیاز است. بنابراین دیگر نیازی نیست برای مشاهده کتاب ها به کتابخانه ها یا کتابفروشی ها مراجعه شود. به همین ترتیب فهرست های ذخیره و انتظار برای اخذ کتاب ها نیز از میان می روند. با وجود کتاب های الکترونیکی دیگر هیچ نگرانی ای درباره آثاری ایجاد نخواهد شد که چاپ آن ها تمام شده است( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
سازگاری با محیط زیست: برخلاف کتاب های چاپی، هیچ درختی برای تولید کتاب های الکترونیکی قطع نمی شود. به همین ترتیب هیچ گونه زباله ای نیز از دور ریختن این کتاب ها به محیط زیست وارد نمی شود( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
قابلیت متصل شدن به مدارک گوناگون: این امکان، بیشتر از طریق فهرست منابع یا کتاب نامه استفاده شده در یک کتاب الکترونیکی صورت می گیرد.
افزایش سواد و آموزش در کشورهای درحال توسعه یا توسعه یافته: بسیاری از مردم در کشورهای فقیر، امکان خرید کتاب را ندارند و به ندرت به کتابخانه ها دسترسی دارند. در چند سال اخیر کاهش مداوم هزینه های سخت افزاری و نرم افزاری، راه را برای راه اندازی کتابخانه های عمومی مجازی هموار کرده است( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
افزایش استانداردهای آموزش و سواد ملی: کتاب های الکترونیکی می توانند برای افزایش استاندارد سواد ملی استفاده شوند و از این طریق به ناشران و نویسندگان نیز کمک کنند. کتابخانه های ملی نیز می توانند با خرید پیوسته عنوان های کلاسیک و عنوان های خاص دیگر و ارایه آن ها به کاربران به توسعه این مهم یاری رسانند( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
فناوری/ رابط کاربری
سازگاری با نیازهای معلولان: کتاب های الکترونیکی می توانند برای ناتوانان جسمی و نیز افرادی که مراجعه به کتابخانه برای آن ها بسیار دشوار است، موثر باشد. از سویی وجود نرم افزارهای توسعه یافته این گونه متون، مشکلات ناشی از کمبود کتاب های چاپی برای نابینایان را کاهش داده و شرایطی را فراهم می کند که این گونه کتاب ها برای آن ها خوانده شود. برخی از نرم افزارها، متون رقومی موجود را به صورت خودکار به خط بریل، به منظور استفاده نابینایان تبدیل می کند( فهیمی فر و غائبی.۱۳۸۷٫ ص۸۳-۸۴؛ ویکی پدیا،۲۰۱۱).
مستندسازی کامل و کمک کننده( گزینه کمک در تمامی موارد استفاده، راهنمای آموزشی برای استفاده).
امکان مطالعه کتاب های الکترونیکی در نور پایین یا در تاریکی کامل: با استفاده از دستگاه های ویژه این کتاب ها، دستگاه کتاب خوان الکترونیک انجام می پذیرد.
محتوا
دربردارنده تمامی نمودارها، شکل ها، و عکس ها به صورت رنگی.
ارائه اطلاعات به صورت قابل اصلاح، به گونه ای که از طریق بارگذاری غلط نامه یا بارگذاری متن تصحیح شده، می توان به آسانی در مورد ویرایش یک کتاب اقدام کرد. این مزیت همچنین می تواند برای کتاب هایی که در قالب چاپی عرضه می شوند، مفید واقع گردد( فهیمی فر و غائبی.۱۳۸۷٫ ص۸۴).
ابزارها و خدمات متن
ابزارجهت یابی به منظور ایجاد ارتباط میان بخش اصلی متن و فهرست

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

مطالب یا نمایه،
امکان جلو و عقب بردن صفحه ها،
امکان پرش به صفحه های دلخواه،
امکان مرور( متن، فهرست مطالب، نمایه).
امکان استفاده همزمان چند کاربر از یک کتاب الکترونیکی.
گزینه های تحویل
بارگذاری[۱۳۰]،
پست الکترونیکی.
عملکردهای استفاده
عرضه کتاب الکترونیکی: کتاب های الکترونیکی قبل از نسخه های چاپی در بازار عرضه می شوند، چون نیازی به طی مراحل چاپ ندارند و بازنویسی کتاب های الکترونیکی کم هزینه است.
سرعت و سهولت انتقال در عین یکپارچگی مطالب[۱۳۱]: وقتی متن الکترونیکی اثری آماده می شود، امکان توزیع گسترده و فوری آن در اینترنت وجود دارد و به صورت مجازی از هر مکانی در دسترس است. دسترسی به محتوای کتاب های الکترونیکی نیز آسان و برحسب تقاضای کاربران به سادگی صورت می گیرد( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵). کاربر می تواند کتاب الکترونیکی را دانلود و یا به شکل ضمیمه به پست الکترونیکی خود ارسال نماید و نیز فایل قابل ذخیره در دیسکت و یا لوح فشرده است.
عدم زوال تدریجی: کتاب های الکترونیکی با گذشت زمان از بین نمی روند. این در حالی است که کتاب های چاپی به ویژه آن هایی که دارای کاغذ و چاپی با کیفیت پایین هستند، به مرور از میان می روند. از این گذشته کتاب های الکترونیکی قابل دزدیدن و یا گم شدن نیستند( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵).
چاپ( گزینه متنوع چاپ: یک صفحه، چندصفحه، امکان تعیین محدوده ای از صفحه ها برای چاپ، امکان چاپ با کیفیت بالا). با وجود عملکردهای استفاده از چاپ می توان یک صفحه یا چند صفحه از مطلب مورد نظر را برای کاربر آماده کرد و حتی محدوده ای از صفحات مختلف را انتخاب و با کیفیت خوبی در اختیار کاربر گذاشت( فهیمی فر و غائبی. ۱۳۸۷٫ ص۸۵؛ آینده کتاب در عصر دیجیتال، ۱۳۹۰٫ص۸۱).
قدرت ذخیره سازی بالا: دستگاه های خواننده کتاب الکترونیکی با داشتن حافظه بالا، قابلیت ذخیره تعداد متنابهی کتاب را در آن واحد دارند. پاره ای از ابزارهای موجود در این زمینه نگهداری مجموعه کتاب های یک کتابخانه کامل را دارند. بنابراین با وجود ظرفیت بالای کتاب های الکترونیکی و دستگاه های خواننده آن ها، امکان حمل و نقل و جابجایی یک مجموعه بزرگ کتاب به راحتی امکان پذیر است. علاوه بر این با ذخیره کتاب الکترونیکی خرید کتاب چاپی و فضای اشغال شده برای نگهداری کتاب کاهش پیدا می کند.
ابزارها و خدمات محتوا
امکان جست و جوی پیشرفته( کوتاه سازی بولی، براساس فیلد، همجوارسازی): امکان جست و جوی پیشرفته در سرتاسر متن کتاب های الکترونیکی یا مجموعه ای از کتاب های الکترونیکی وجود دارد. به جز زمانی که متن در قالب تصویر ذخیره شده باشد، ابزارهای این جست و جو براساس سیستم های نمایه سازی انتهای کتاب های سنتی کار می کنند. طراحی رابط های جست و جوی سفارشی و یا اختصاصی براساس نیاز کاربران، قابلیت های جست و جو را افزایش می دهد( علیدوستی و شیخ شعاعی، ۱۳۸۵؛ جونگ،۲۰۰۳؛ آنورادها و یاشا،۲۰۰۶الف).

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.