ژانویه 23, 2021

بینامتنی قرآنی و روایی در اشعار سه تن از شاعران شیعی (کمیت بن …

1 min read

إِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسَى إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَرَافِعُکَ إِلَیَّ وَمُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَجَاعِلُ الَّذِینَ اتَّبَعُوکَ فَوْقَ الَّذِینَ کَفَرُواْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَهِ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأَحْکُمُ بَیْنَکُمْ فِیمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ﴿آل عمران/۵۵﴾.
ترجمه: [یاد کن] هنگامى را که خدا گفت اى عیسى من تو را برگرفته و به سوى خویش بالا مى‏برم و تو را از [آلایش] کسانى که کفر ورزیده‏اند پاک مى‏گردانم و تا روز رستاخیز کسانى را که از تو پیروى کرده‏اند فوق کسانى که کافر شده‏اند قرار خواهم داد آنگاه فرجام شما به سوى من است پس در آنچه بر سر آن اختلاف مى‏کردید میان شما داورى خواهم کرد.
عملیات بینامتنی: این آیه در ادامهی آیات مربوط به زندگى حضرت مسیح(ع) است، در میان مفسران اسلام معروف است، و به استناد آیه ۱۵۷ سوره نساء، مسیح(ع) هرگز کشته نشد، و از توطئه اى که یهود با همکارى بعضى از مسیحیان خیانتکار براى او چیده بودند رهایى یافت، و خداوند او را به آسمان برد. هر چند مسیحیان طبق انجیلهاى موجود میگویند مسیح کشته شد و دفن گردید و سپس از میان مردگان برخاست و مدت کوتاهى در زمین بود و بعد به آسمان صعود کرد آیه فوق ناظر به همین معنى است(الطباطبایی، ۱۳۷۲ش، ج۳: ۲۲۵-۲۲۴). کمیت در این فراز از شعر خویش ماجرای حضرت عیسی(ع) را بررسی میکند، که به نظر میرسد به ماجرای به صلیب کشیده شدن و یا به آسمان عروج کردن ایشان اشاره دارد. رابطهی بینامتنی این بیت از شعر شاعر با کلام وحی هم از نوع نفی متوازی است؛ چرا که شاعر برای بیان مقصود خویش از مضمون کلام سود برده است، و هم از نوع علم یا شخصیت است؛ چرا که با ذکر نام مبارک حضرت عیسی(ع)، شعر خویش را مزیّن کرده است.
متن حاضر:

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

فَتِلکَ ثِیَابُ إِسمَاعِیلَ فِینَا صِحَاحاً مَا دَنِسنَ وَ مَا بَلِینَا
(کمیت،۱۴۰۶هـ :۲۶۰)

ترجمه: و آن لباس اسماعیل در بین ماست که سالم است و نه چرک است و نه کهنه و مندرس.
متن غایب:
قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَیْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِیَ مُوسَى وَعِیسَى وَالنَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿آل عمران/۸۴﴾.
ترجمه: بگو به خدا و آنچه بر ما نازل شده و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط نازل گردیده و آنچه به موسى و عیسى و انبیاى [دیگر] از جانب پروردگارشان داده شده گرویدیم و میان هیچ یک از آنان فرق نمى‏گذاریم و ما او را فرمانبرداریم.
عملیات بینامتنی: در این آیه خداوند به پیامبر(ص) و همه پیروان او دستور مى‏دهد که نسبت به همهی تعلیمات انبیاء و پیامبران پیشین، علاوه بر آنچه بر پیامبر اسلام(ص) نازل شده ایمان داشته باشند مى‏فرماید: «بگو: ایمان به خدا آوردیم و به آنچه بر ما و بر ابراهیم(ع) و بر اسماعیل(ع) و اسحاق(ع) و یعقوب(ع) و اسباط[۴۱]، نازل شده و آنچه به موسى(ع) و عیسى(ع) و همهی پیامبران از سوى پروردگارشان داده شده است نیز ایمان آورده‏ایم ما در میان آنها فرقى نمى‏گذاریم و ما در برابر او (خداوند) تسلیم هستیم». رابطهی بینامتنی این فراز از شعر کمیت با توجّه به ذکر نام حضرت اسماعیل(ع)، از نوع علم یا شخصیت میباشد.

روابط بینامتنی اشعار عبدی کوفی با آیات قرآن کریم و روایات

الف) روابط بینامتنی با آیات قرآن کریم

متن حاضر:

أَبُوکُم هُوَ الصَّدِیقُ آمَنَ وَ اتَّقَی وَ مَا أَکدَی وَ صَدَّقَ بِالحُسنَی
(الأمین، ۱۴۰۳هـ، ج۹: ۲۶۹)

ترجمه: اى خاندان عصمت و طهارت، پدر شما صدیق است، ایمان آورنده و باتقواست پدر شما آن کسى است که اعطا کرد و بخل نورزید و تصدیق کرده است به حسنا.
متن غایب:
فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَی وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى ﴿ لیل۶-۵﴾.
ترجمه: اما آنکه (حق خدا را) داد و پروا داشت و(پاداش) نیکوتر را تصدیق کرد.
متن غایب:
وَأَعْطَى قَلِیلًا وَ أَکْدَى ﴿ نجم/ ۳۴﴾.
ترجمه: و اندکى بخشید واز باقی امتناع ورزید.

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.