ژانویه 23, 2021

بینامتنی قرآنی و روایی در اشعار سه تن از شاعران شیعی (کمیت بن زید اسدی، …

1 min read

فِی صُحُفِ مُوسَی وَ عِیسَی

مَکتُــــوبَـــــــهً وَ الــزَّبــُــورِ
(الأمینی، ۱۳۹۷هـ، ج۲: ۲۹۲)

ترجمه: در کتاب حضرت موسی(ع) و کتاب حضرت عیسی(ع) نوشته شده است و همچنین در زبور کتاب حضرت داود(ع).
متن غایب:
وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اذْکُرُواْ نِعْمَهَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ أَنجَاکُم مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَسُومُونَکُمْ سُوءَ الْعَذَابِ وَیُذَبِّحُونَ أَبْنَاءکُمْ وَیَسْتَحْیُونَ نِسَاءکُمْ وَفِی ذَلِکُم بَلاء مِّن رَّبِّکُمْ عَظِیمٌ ﴿ابراهیم/۶).
ترجمه: و [به خاطر بیاور] هنگامى را که موسى به قوم خود گفت نعمت‏خدا را بر خود به یاد آورید آنگاه که شما را از فرعونیان رهانید [همانان] که بر شما عذاب سخت روا مى‏داشتند و پسرانتان را سر مى‏بریدند و زنانتان را زنده مى‏گذاشتند و در این [امر] براى شما از جانب پروردگارتان آزمایشى بزرگ بود.
متن غایب:
إِنَّا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ کَمَا أَوْحَیْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِیِّینَ مِن بَعْدِهِ وَأَوْحَیْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَعِیسَى وَأَیُّوبَ وَیُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَیْمَانَ وَآتَیْنَا دَاوُودَ زَبُورًا ﴿نساء/۱۶۳﴾.
ترجمه: ما همچنانکه به نوح و پیامبران بعد از او وحى کردیم به تو [نیز] وحى کردیم و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط و عیسى و ایوب و یونس و هارون و سلیمان [نیز] وحى نمودیم و به داوود زبور بخشیدیم.
عملیات بینامتنی: رابطهی بینامتنی این فراز از شعر عبدی کوفی با آیات قرآن کریم با توجّه به مزیّن شدن شعر شاعر به نامهای مبارک «موسی(ع) و عیسی(ع)» از نوع علم یا شخصیت میباشد.
متن حاضر:

وَ کَانَ عَنهَا لَهُم فِی «خُمٍّ» مُزدَجِرٌ لَمَّا رَقَی أَحمَدُ الهَادِی عَلَی قَتَبِ
(الأمینی، ۱۳۹۷هـ، ج۲: ۲۹۲)

ترجمه: و چون حضرت احمد(ص) که هادی امّت است، در خم بر روی کوهان‌های شتر بالا رفت، افرادی از آن جماعت ‌بودند که پیوسته می‌خواستند خلافت را از علی(ع) منع و طرد کنند و به دور افکنند.
متن غایب:
وَإِذْ قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُم مُّصَدِّقًا لِّمَا بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْرَاهِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ یَأْتِی مِن بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءهُم بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِینٌ ﴿صف/۶).
ترجمه: و هنگامى را که عیسى پسر مریم گفت: اى فرزندان اسرائیل من فرستادهی خدا به سوى شما هستم، تورات را که پیش از من بوده تصدیق مى‏کنم و به فرستاده‏اى که پس از من مى‏آید و نام او احمد است بشارتگرم، پس وقتى براى آنان دلایل روشن آورد، گفتند: این سحرى آشکار است.
عملیات بینامتنی: این آیه و آیات ما قبل و ما بعد آن در مقام اثبات رسالت و نبوّت رسول خدا(ص) است و این آیه در حکم مقدمه و زمینه چینی برای ذکر این مطلب است که رسول خدا(ص) فرستادهای است که عیسی(ع) به آمدن او بشارت داده و خدا او را با هدایت و دین حق گسیل داشته و دین او نوریست که مردم به وسیلهی آن به سعادت راه مییابند. شاعر ما عبدی کوفی با ذکر نام قرآنی پیامبر اکرم(ص)، شعر خویش را مزیّن کرده است. رابطهی بینامتنی این فراز از شعر شاعر با کلام وحی از نوع علم یا شخصیت میباشد.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

روابط بینامتنی اشعار دیکالجن الحمصی با آیات قرآن کریم و احادیث

الف) روابط بینامتنی با قرآن کریم

متن حاضر:

إِنَّا إِلَی اللهِ رَاجِعُونَ عَلَی