ژانویه 24, 2021

آموزش‌های مهارت زندگی بر کاهش گرایش به مواد مخدر

1 min read

بسیاری از افراد در روبرو شدن با مسائل زندگی ، فاقد توانایی هایی لازم و اساسی هستند ، و همین امر آنان را در مواجه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره پریشان و آسیب پذیر می کند.امروزه در دنیایی زندگی می کنیم که سرعت ، پیشرفت علمی به واسطه ارتباطات و تعامل ها به قدری زیاد شده که تا به حال نظیر نداشته و از سویی پیچیده و پیچیده تر شده آنچنان که دانشمندان علوم تربیتی نیز برای ارائه راههای طرحهایی جهت سازگاری با چنین محیطی نتوانسته اند همگام و همسو اظهار نظر و پیشنهاد داشته باشند در عین حال باید راه با سرعت و با دقت پیموده شود بی تردید طی طریق هرچه آگاهانه تر باشد آسیب پذیری کمتر خواهد بود. انسانها به ویژه نوجوانان بر دانش و مهارتهای فراوانی مسلط شوند. آنان لازم است دانش و مهارت های ضروری را از بزرگان بیاموزند و تمرین کنند. این علوم و فنون را درونی نمایند تا بتوانند به خوبی با چالش های اقتصادی ، زیست محیطی و اجتماعی که فرا راه خود و توسعه جهان قرار دارد رویا رو شوند. تسلط بر مهارتهای زندگی ، قدرت ، یادگیری دانش و مهارت پیچیده ای را که در آینده مورد نیاز بشر است امکان پذیر می سازد. مهارت های اساسی زندگی انسان را قادر می سازد که دانش و نگرش و ارزش های خود را به عمل آورد و به افراد کمک می کند تا در وضعیت های مختلف با سایرین به نحو مطلوب و شایسته ای ارتباط برقرار کنند تا هم خود فرد و هم دیگران راحت زندگی نمایند. (امیرحسینی ، 1383 ، ص14)

مهارتهای زندگی عبارتند از: رفتار سازگار و مثبت که افراد را توانمند می سازد تا به طور مؤثر با نیازها و چالشهای زندگی روزمره برخورد نمایند (بهداشت جهانی – 1999) تمرین مهارتهای زندگی در جامعه کنونی ما ایرانیان به طور اجمال چنین می تواند باشد:

«توانایی هایی برای انجام رفتارهای مثبت و از ارزشی است تا فرد بتواند استعدادهای خدادادی خویش را متبلور سازد به ارزشها و جایگاهش در هستی پی ببرد و از طریق ارائه ی تفکر فردی و خدمات اجتماعی اهمیت در ارزش خویش بیابد و به سازگاری با خود و محیط اطرافش بر مبنای دانسته ها عمل کند. (امیرحسینی ، 1383 ، ص 15) در ایران هم بحث آموزش مهارتهای زندگی از چندین سال قبل شروع شده است اما هیچ وقت برنامه ی منسجم و سازمان متولی شخصی برای ارائه ی این آموزشها در نظر گرفته نشده آموزش و پرورش ، وزارت علوم که بزرگ ترین متولی آموزش در ایران هستند هنوز تکلیف خود را با آموزش مهارت های زندگی» شخصی نکرده اند در حالی که عوارض بی توجهی به این موارد گریبان گیر دانش آموزان و جامعه ایرانی شده است.

کاهش سن اعتیاد و افزایش آسیب های روانی و اجتماعی ، کاهش سن مبتلایان به ایدز ، افزایش بزه های جنسی و… از این موارد است.مهارتهای زندگی در واقع یک برنامه ی پیشگیری است که برای اولین بار از سوی سازمان بهداشت جهانی در سال 1992 به صورت رسمی در سطح کشورهای جهان در حال توسعه مطرح شد. (صادق الحسینی 85 ، ص 4) با توجه به تحقیق حاضر آموزش مهارتهای زندگی بر کاهش مصرف مواد مخدر محققان زیادی تاثیر مثبت مهارتهای زندگی بر کاهش سوء مصرف مواد مخدر را تاکید می کند. افراد معتاد توانایی خود را برای مقاومت در برابر زندگی از دست می دهند و این مسئله اغلب در رفتارهای خود تخریبی در جمعیت  معتاد جامعه و اقشار آسیب پذیر که اغلب جوانان و نوجوانان هستند منجر می شوند. اعتیاد اختاپوس و شریان حیاتی یک ملت را آرام آرام قطع می کند. ملتی که دچار اعتیاد شود. هویت خویش را از دست می دهد و پر کاهی خواهد شد که تندباد حوادث به هر طرف که بخواهد می بردش. امروز جامعه شناسان برای تحلیل علل رویکرد جوانان به اعتیاد بیشتر از روی ناآگاهی آنان انگشت می گذارند ، تربیت سوء ، جهل و بی سوادی ، فقدان ارزشهای اعتقادی ، بی ایمانی ، فقر فرهنگی و… نیز می تواند عامل رواج اعتیاد باشند. افرادی که از رشد فرهنگی با این برخوردار نباشند و آگاهی و مهارتهای زندگی را ندانند دچار از خود بیگانگی می شوند. و وقتی خودش نباشد آدمی از چه دفاع کند؟ وقتی خودش نباشد آدمی نیست به چه چیزی حمیت ورزد؟

طبق آمار تقریبی خوشبینانه تعداد معتادان به مواد مخدر در کشور ما حدود دو میلیون نفرتخمین زده می شود. چنانچه دایره ارتباطی هر فرد معتاد را فقط به چهار نفر محدود نماییم، غریب به هشت میلیون نفر از مردم مستقیم یا غیر مستقیم با مسئله اعتیاد در تماس و یا درگیر می باشند به همین جهت سعی همه ی خیراندیشان کشور در این است تا وفاق و یکدلی واقعی در امر مبارزه با این بلای خانمان سوز به دست آید. (آتشین ، 1380 ، ص 11-13)

 

اهمیت و ضرورت مسئله

 مهارت های زندگی چیست؟

امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی ، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره و مقتضایات آن آسیب پذیر نموده است پژوهش های بی شماری نشان داده اند که بسیاری از مشکلات و اختلالات روانی- عاطفی  ریشه های اجتماعی دارند.

در سال 1993 م. به منظور ارتقای سطح بهداشت روانی و W.H.O  با توجه به این امر سازمان بهداشت جهانی پیشگیری از آسیب های روانی اجتماعی ، برنامه ای جامع را با عنوان «آموزش مهارت های زندگی» تدارک دید. از آن زمان به بعد این برنامه در کشورهای زیادی اجرا شده و مورد بررسی قرار گرفته و به نظر می رسد که یک برنامه جامع بین فرهنگی باشد. آموزش از کسب دانش شروع شده و تا تبدیل آن به یک نگرش و ظهور آن به صورت رفتار ادامه می یابد.

 

گرایش جوانان به سمت انواع مواد صنعتی و شیمیایی زنگ خطری است که جامعه را تهدید می کند.

کشف نمونه های زیادی از آمپولها ، قرص ها و پودرهای مختلف با اسامی گوناگون اصلی و تجاری و معامله آنها در بازار غیر قانونی در تهران و شهرستانها بیانگر این واقعیت تلخ است که تا تقاضا وجود داشته باشد عرضه مواد نیز جریان خواهد داشت. و این در حالیست که اثرات این قبیل مواد ، به مراتب خطرناک تر و ویرانگر تر از مصرف تریاک ، شیره و … می باشد.

مصرف کاغذ های آغشته به LSD (معروف به اسید) ، آمپولها بویژه مور فین با نام های تمجیزک ، جس نور و … و عرضه مواد مجهول و ناشناخته با عنوان قرص کوکائین در مناطق شمالی تهران ، مصرف اکستازی (معروف به X) در پارتی های شبانه و انواع و اقسام آمفتامین ها تماماً از جمله تهدیدهای جدی تلقی می گردد که مستلزم عنایت ویژه توسط مسئولین سیاست گزاران و برنامه ریزان کشور می باشد. در همین راستا ضرورت آموزش های عمومی و تخصصی بیش از پیش احساس می شود. مسلماً جامعه آماری ما 19 میلیون دانش آموز است که بنا به دلایل مختلف منجمله حس کنجکاوی ، تعامل با دنیای خارج از طریق وسایل ارتباط جمعی و رسانه ای ، فقدان شناخت لازم در خصوص مواد اعتیاد آور ، ضعف در تصمیم گیری بالاخص در زمان تعارف از سوی دوستان ، میل به کسب نتیجه از طریق تجربه شخصی در خصوص پدیده های مجهول و… بیشتر در معرض خطر هستند. (صرامی ، 1382 ، ص 8)

بنابراین ضرورت آموزش مهارتهای زندگی انکار ناپذیر است. پیشگیری از اعتیاد ، یعنی به کارگیری اقداماتی که منجر به کاهش ابتلای افراد به اعتیاد می شود. پیشگیری شامل اقداماتی است برای کاهش عواملی که افراد را در معرض خطر قرار می دهد و افزایش عواملی که افراد را از مصرف مواد حفظ می کند. بنابراین ، شناسایی کامل این عوامل در هر منطقه ، به مؤثر بودن فعالیتهای پیشگیری کمک خواهد کرد.

مهم ترین شیوه های پیشگیری عبارتند از:

    • آموزش دادن و آگاه کردن جامعه از خطرات و مضرات مواد.
    • برنامه ریزی فعالیت های سالم و سازنده برای اوقات فراغت
    • تقویت دانش و توانایی افراد جامعه برای شناخت و حل مشکلات خود
    • کمک به حل مشکلات افرادی که دچار گرفتاری های حاد شده و در معرض خطر قرار دارند

عوامل مسبب اعتیاد متعدد می باشد. بنابراین نمی توان فقط با به کار گرفتن یک روش ، بر تمام این عوامل تاثیر گذاشت و باید از شیوه های مختلف پیشگیری استفاده کرد. پس محقق در این تحقیق به دنبال بررسی تاثیر آموزش مهارتهای زندگی بر کاهش مصرف مواد مخدر می باشد و مسئولیت اصلی در پیشگیری از اعتیاد ، آموزش  دانش آموزان در مورد خطرات و مضرات مصرف مواد است. اگر هر دانش آموز از تاثیر مطلوب مصرف مواد بر سلامت جسمی و روانی و کار کرد شغلی و اجتماعی خود و خانواده اش مطلع بوده و آن را باور داشته باشد کمتر احتمال دارد به این عمل دست بزند.

 

 

اهداف تحقیق

هدف کلی: بررسی تاثیر آموزش مهارتهای زندگی بر کاهش گرایش به مواد مخدر در دانش آموزان مقطع متوسطه.

اهداف جزیی:

    1. بررسی تاثیر آموزش خود آگاهی و همدلی بر کاهش گرایش به مواد مخدر در دانش آموزان پسر دبیرستان های شهرستان پاکدشت.

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.