بسمه تعالی
گروه علوم تریتی
پایان نامه جهت اخذ کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی
بررسی رابطه ی بکارگیری فناوری اطلاعات با رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه
اساتید راهنما:
دکتر بهناز مهاجران دکتر علیرضا قلعه ای
تنظیم و نگارش:
کریم جلیلی دیزجی
تابستان 1392
تشکر و قدر دانی:
اکنون که توانستم با عنایت خداوند متعال این مجموعه را به پایان برسانم، برخود لازم می دانم که از همه کسانی که مرا در این امر یاری نموده اند، تقدیر و تشکر نمایم.
اولین شکر گزاریم را به درگاه خداوندمتعال می نمایم که عنایتشان شامل حال این حقیر شد و با یاری خویش، بنده را در تهیه این مجموعه و در همه دورانهای زندگی ام یاری نمودند.
تقدیر و تشکر می کنم از استاد صبور و مهربانم خانم دکتر مهاجران که بنده را در تمام مراحل اجرای این تحقیق صبورانه راهنمایی نمودند.
تقدیر و تشکر می کنم از استاد دکتر علیرضا قلعه ای که امر هدایت بنده را در اجرای این اثر برعهده داشتند.
تقدیر و تشکر می کنم از تمامی اساتید گروه علوم تربیتی دانشگاه ارومیه که در طول دوران تحصیلم امر تعلیم و تر بیت بنده را برعهده گرفته و برای من زحمات زیادی کشیده اند.
کریم جلیلی
تابستان 1392
تقدیم به همسر و دخترانم
چکیده:
پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بکارگیری فناوری اطلاعات با رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه انجام گرفته است.فناوری اطلاعات به عنوان یک ابزار مهم و وسیله انجام کار در عصر حاضر مورد توجه قرار گرفته است. فناوری اطلاعات تغییر مهمی در روند انجام کارها و اجرای امور ایجاد کرده است و خود را به عنوان یکی از عوامل مهم در برتری کشورهای پیشرفته معرفی نموده است. رضایتمندی افراد در سازمانهای مختلف نیز یکی از مسائل مهمی است که در عصر حاضر جلب توجه نموده است و سازمانهای کنونی در انجام وظایفشان بیش از گذشته به رضایت مشتریان توجه می کنند و رضایتمندی مشتریان را به عنوان یکی از مهم ترین اولویتها مورد توجه قرار می دهند. لذا با توجه به مطالب فوق این تحقیق درصدد پاسخگویی به این سوال است که آیا بکار گیری فناوری اطلاعات بر افزایش میزان رضایتمندی دانشجویان در دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه تاثیر گذار بوده است. به منظور بررسی این سوال در بین دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه به روش توصیفی با نمونه گیری تصادفی ساده 320 نفر به عنوان نمونه از بین جامعه2304 نفری انتخاب گردید و پرسشنامه محقق ساخته ای که روایی آن مورد تایید اساتید محترم بوده و پایایی محاسبه شده آن نیز حدود 762/0 بود، بین آنها توزیع گردید و داده های بدست آمده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در امر تجزیه و تحلیل داده ها از spss18 آزمون آماری همبستگی رگرسیون وANOVA بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که امکانات ارائه شده در زمینه فناوری ارتباطات و اطلاعات رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی را فراهم نموده است
کلید واژه: فناوری اطلاعات، رضایتمندی، دانشجویان ، دانشکده کشاورزی و دانشگاه ارومیه
فهرست مطالب:
عنوان صفحه
چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………….الف
فهرست جدولها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ه
فصل اول: کلیات تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..1
1-1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….2
2-1 بیان مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..2
3-1 اهمیت و ضرورت تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
4-1 اهداف تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..4
5-1 کاربردهای تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………4
6-1 فرضیه های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….4
7-1 متغیرهای تحقیق و تعریف مفهومی و عملیاتی آنها…………………………………………………………………………………………………………….4
فصل دوم مبانی نظری و پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………..7
1-2 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..8
2-2 تکنولوژی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..9
3-2فناوری اطلاعات………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………9
4-2 اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..11
5-2 اطلاعات عملیاتی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….12
6-2 اطلاعات مدیریتی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
7-2 اطلاعات تاکتیکی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….12
8-2 اطلاعات استراتژیک …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
9-2 تفاوت داده و اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
10-2 عناصر اصلی فناوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………………………………………13
11-2 سازمان و فناوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….13
12-2 ویژگی های سیتم های فناوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………………………14
13-2کاربرد های فناوری اطلاعات در سازمان……………………………………………………………………………………………………………………………14
14-2اهمیت اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی………………………………………………………………………………………………………………………….16
15-2 سیر تکامل فناوری اداری………………………………………………………………………………………………………………………………………………….16
16-2 تعریف اتوماسیون اداری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..17
17-2 مزایا و معایب اتوماسیون اداری………………………………………………………………………………………………………………………………………..17
18-2 اهداف سیستمهای فناوری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..18
19-2 فناوری اطلاعات و توانمندی سازی کارکنان …………………………………………………………………………………………………………………19
20-2 فناوری اطلاعات و کنترل در سازمان …………………………………………………………………………………………………………………………….19
21-2 فناوری اطلاعات و مشکلات پیش روی آن………………………………. ……………………………………………………………………………………20
22-2معیارهای ارزیابی فناوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………………………………….23
1-2 بخش دوم رضایت ارباب رجوع …………………………………………………………………………………………………………………………………………..24
2-2 تاریخچه توجه به رضایت ارباب رجوع…………………………………………………………………………………………………………………………………25
3-2 ارباب رجوع و اهميت رضايت ارباب رجوع………………………………………………………………………………………………………………………….26
4-2 مدیریت ارتباط با مشتری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………27
5-2 انواع نیازهای ارباب رجوع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………29
6-2 نقش کارکنان در رضایت ارباب رجوع………………………………………………………………………………………………………………………………..29
7-2عوامل تعیین کننده رضایت ارباب رجوع……………………………………………………………………………………………………………………………30
1-2 بخش سوم پیشینه تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..30
2-2تحقیقات داخلی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….30
3-2 تحقیقات خارجی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….32
فصل سوم روش شناسی تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………….34
1-3 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………35
2-3روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………35
3-3 جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….35
4-3 روش نمونه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..36
5-3 نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..36
6-3متغیرهای تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 38
7-3ابزار اندازه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 38
8-3 روایی و پایایی ابزار اندازه گیری ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 39
9-3 روش جمع آوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 39
10-3 شیوه ی تجزیه و تحلیل اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………………… 39
فصل چهارم یافته های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 40
1-4مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 41
2-4 یافته های توصیفی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….42
3-4 یافته های استنباطی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………43
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………………………50
1-5 مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….51
2-5نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….51
3-5 محدودیت های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
4-5 پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
1-4-5پیشنهادات کاربردی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….53
2-4-5پیشنهادات پژوهشی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
منابع و مآخذ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………54
پیوستها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….61
چکیده انگلیسی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….67
فهرست جداول و نمودارها
جدول 3-1 فراونی جامعه آماری و نمونه آماری ………………………………………………………………………………………………………………….36
جدول 3-2 آمار جامعه مورد بررسی و نمونه اخذ شده در رشته کارشناسی …………………………………………………………………….37
جدول 3-3 آمار جامعه مورد بررسی و نمونه اخذ شده در کارشناسی ارشد و دکتری……………………………………………………….38
جدول 3-4 متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………38
جدول 3-5 پایایی پرسشنامه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….39
جدول توزیع فروانی 4-1 نشان می دهد که فراوانی سطوح تحصیلی زنان و مردان مساوی است………………………………………43
جدول 4-2 خلاصه تجزیه و تحلیل فرضیه اصلی ………………………………………………………………………………………………………………..44
جدول 4-3 تجزیه و تحلیل فرضیه فرعی 1 …………………………………………………………………………………………………………………. 45
جدول 5-3 تجزیه و تحلیل فرضیه فرعی 2 …………………………………………………………………………………………………………………….46
جدول 6-3 تجزیه و تحلیل فرضیه فرعی 3 ……………………………………………………………………………………………………………………47
جدول 7-3 ANONA ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..47
جدول 8-3 تجزیه و تحلیل فرضیه فرعی 3 ………………………………………………………………………………………………………………………48
جدول 9-3 ANONA ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..48
نمودار 4-1 فراوانی پاسخهای آزمودنیها به هر سوال پرسشنامه………………………………………………………………………………………..42
نمودار 4-2 نمودار توزیع سطوح مختلف تحصیلی……………………………………………………………………………………………………………….43

فصل اول
کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
عصر حاضر را عصر اطلاعات لقب داده اند، این نامگذاری به این دلیل است که امروزه اطلاعات به جزء تفکیک ناپذیر زندگی بشر تبدیل شده است. رشد و گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در جامعه امروز به حدی سرعت گرفته است که میزان توجه به آن را مهمترین شاخص توسعه یافتگی برای کشور های در حال توسعه در نظر گرفته اند و معتقدند که عصر حاضر دنیای متفاوتی خواهد بود که راهبردی آن را فناوری اطلاعات برعهده خواهد داشت(حلاج، 1384،ص12) .افزایش رقابت،استمرار کوچک سازی،سطوح عملکرد بالا،جهانی سازی و آزاد سازی مثالهایی از تغییرات وسیعی هستند که امروزه اکثر سازمانها با آن روبرو بوده و مجبور به شکل دهی دوباره و سازماندهی مجدد خود هستند.درعین حال آنها باید از سلسله مراتب وظیفه ای به سازمانهای شبکه ای و منعطف با عملکرد بالا مبدل شوند.سازمانها به منظور چیره شدن بر این چالشها نیازمند توجه به فناوری اطلاعات بعنوان یک عامل تعیین کننده هستند که از آن نه فقط بمنظور تقویت اثر بخشی و کارآیی عملیاتی بلکه درجهت پاسخگویی سریعتر و مستمر به نیازهای مشتریان و فشارهای رقابتی و عرضه مطلوبتر از طریق تعدد کانالهای توزیع و افزایش توانایی در ارتباط برقرار کردن با مشتریان،عرضه کنندگان،و دیگر سهامداران باید استفاده شود . در نیم قرن اخیر، سازمانهای مدرن سرمایه گذاری روی فن آوری اطلاعات را افزایش داده اند، زیرا عقیده دارند که فناوری اطلاعات تاثیر مثبتی روی عملکرد سازمانی دارد و عملکرد سازمانی اثربخش بر رضایت مشتریان تاثیر می گذارد و درنهایت باید متذکر شد که امروزه کاربرد فناوری اطلاعات یک ویژگی مشترک بافتهای سازمانی است. درحال حاضر فناوری اطلاعات خود را به عنوان یک عامل حیاتی در موفقیت تعداد بی شماری از سازمانها نشان می دهد(شهرستانکی،1385،ص16). بنابراین انجام تحقیقات و پژوهشهای مختلف در زمینه تحلیل اثرات کاربرد فناوری اطلاعات بر رضایتمندی افراد به منظور بهبود عملکرد سازمانی و کاستن از پیامدهای نامطلوب احتمالی در رابطه با استفاده کورکورانه سازمانها از این تکنولوژی نوین لازم و ضروری می نماید که پژوهش حاضر نیز در راستای جامعه عمل پوشاندن به چنین ضرورتی صورت می گیرد
1-2 بیان مسئله
امروزه در عصر جهانی شدن با پیشرفت دانش تکنولوژی، سرعت در ارتباطات و تغییر و تحولاتی که در ارزشها و فرهنگ ها، انتظارات و مطالبات سیاسی، ملتها ایجاد کرده، موجب تحولات ادرای شده است.تغییر سلیقه ها، خواسته ها و توقعات شهروندان، سبب شده که تحول از امری درون زا به امری برون زا تبدیل شود و رضایتمندی ارباب رجوع به عنوان یکی از معیار های اصلی و اساسی بهبود عملکرد سازمانها مد نظر قرار گیرد(خاکی،1381،ص26). اگر چه پیشرفت فناوری اطلاعات خود بخود شرط کافی برای نیل به جامعه اطلاعاتی نیست اما یک پیش نیاز ضروری شمرده می شود و کلید چنین پیشرفتی در میزان تفکیک پذیری این فناوریها از زندگی روزمره شهروندان و کاربرد آنها نهفته است. وجود ITسبب می شود که نوع بایگانی از (پرو.نده های کاغذی به پرونده های الکترونیکی)، پاسخگویی، دریافت شکایت، اطلاع رسانی به مشتریان و غیره تغییر و بهبود پیدا کند(منوریان،1378،ص43). همچنین تکنولوژی اطلاعاتی موجب می شود توان سازمان از نظر ثبت کردن، نگه داری و انتقال اطلاعات و غیره افزایش یابد و نیز برمیزان انعطاف پذیری، صحت و دقت و همچنین سرعت عمل آنها تاثیر بگذارد(شهرستانکی،1385،ص19). بسیاری از سرمایه گذاریهای انجام شده بر تکنولوژی اطلاعات در کشورهای جهان سوم به ویژه در کشور ما آنچنان که انتظار داشتیم بهره وری نداشته اند، به طور مثال طی گزارشی که بر اساس تحقیقات گروه استندیش انجام شده و به درستی چاتوس نام گرفت ثابت شد که تقریبا یک سوم پروژه های ITمنافع تعیین شده را بر آورده نمی سازد(یاردلی،1384،ص28). با توجه به این که یکی از استراتژیهای نوین دانشگاهها طی چند سال اخیر، استفاده گسترده از فناوری اطلاعات است حال باید دید که دانشگاه ارومیه و مسئولان دانشکده کشاورزی تاچه حد توانسته اند استفاده از فناوری اطلاعات را مورد توجه قرار داده و تا چه حد توانسته اند پاسخگوی نیازهای دانشجویان باشند و این که دانشجویان تا چه حد قادر به استفاده از فناوری اطلاعات و ابزارهای فراهم شده مربوط به آن در دانشکده کشاورزی هستند فلذا این امر به عنوان مسئله ای برای محقق مطرح است که در این تحقیق محقق درصدد یافتن پاسخ مناسبی برای آن است و در همین راستا سوالی که مطرح است این است که :آیا استقرار فناوری اطلاعاتی در دانشکده های دانشگاه ارومیه در افزایش رضایت مندی دانشجویان تاثیر گذار بوده است؟ برای پاسخ دادن به این سوال دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، مورد بررسی قرار گرفته است.
3-1 اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه همه کارکنان سازمانی در جمع آوری، نگهداری، پردازش و استفاده از اطلاعات به نحوی مداخله می کنند تا از این طریق پاسخگوی نیازهای مشتریان داخلی و خارجی خود باشند. بدون تردید مهمترین نقش فناوری اطلاعات در سازمانها از میان برداشتن موانع از طریق آسان، فوری، ارزان و بالا بردن اهمیت ارتباط است. فناوری اطلاعات، سازمان را در عمل کارامدتر، اثر بخشتر و رقابتی تر می سازد و از طریق فراهم کردن اطلاعات سزیع و صحیح برای تصمیم گیری در مورد نیازها، ترجیحات و رضایتمندی مشتریان نقش مهمی در مدیریت روابط با آنها ایفا می کند(علاقه بند،1384،ص75 ). تاکنون مقوله رضایت خدمت گیرندگان در نظام اداری کشور کمتر مورد توجه بوده است و دستگاههای اجرایی اغلب بازخوردی از خدمات ارائه شده دریافت نکرده اند. از این رو استفاده از فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات با هدف ایجاد سازمانهای کارا و ارائه خدمات به گونه ای سریع، آسان و مناسب طی چند سال اخیر در اغلب کشورهای جهان مورد توجه کارگزاران قرار گرفته است.درک اهمیت کاربرد فناوری اطلاعات و نقشی که می تواند در اصلاحات ایفا نماید سیاستگزاران جوامع مختلف را برآن داشته است تابا در دستور قرار دادن آن و وضع خط مشی های مرتبط بستر نهادی و اجرایی کاربرد فناو.ری اطلاعات را فراهم آورند(فقیهی،یعقوبی،1383،ص30). ایجاد واستقرار سیستم فناوری اطلاعات گامی موثر در جهت پیاده سازی و دست یابی به اتوماسیون اداری است. بی شک تحقق این امر با ایجاد سهولت در فرآیندها و شیوه های انجام کار، علاوه بر ایجاد رضایتمندی در مراجعین سازمانها در طول زمان صرفه جویی های قابل توجهی به همراه می آورد. از این رو اسقرار این گونه سیستم ها می تواند صاحبان فرایندها و متقاضیان آن را منتفع سازد(یار احمدی خراسانی1385،ص120). تکنولوژی اطلاعاتی سبب می گردد توان سازمان از نظر ثبت کردن، نگهداری، تجزیه و تحلیل و انتقال اطلاعات به شدت افزایش یابد و بر میزان انعطاف پذیری، صحت و دقت و سرعت عمل آنها اثر بگذارد(دفت،جلد دوم، 1374،ص563). با توجه به مطالب مذکور این تحقیق در پی ارائه چارچوبی نظام دار از رابطه بکارگیری فناوری اطلاعات بر رضایت مندی می باشد که آگاهی از نتایج بدست آمده می تواند دانش مدیران و کارکنان را نسبت به اثرات فناوری اطلاعات بر رضایتمندی افزایش دهد.
1-4 اهداف تحقیق
هدف کلی:بررسی رابطه بکارگیری فناوری اطلاعات با رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی
اهداف جزئی:
بررسی رابطه ی تجهیز سیستم به فناوری اطلاعات در بخش اداری دانشکده با رضایتمندی دانشجویان
بررسی رابطه ی تجهیز سیستم به فناوری اطلاعات در بخش آموزشی دانشکده با رضایتمندی دانشجویان
1-5کاربردهای تحقیق
بهبود خدمات بخش اداری در سیستم تکنولوژی اطلاعاتی به منظور افزایش رضایت دانشجویان
بهبود خدمات بخش آموزشی- علمی درسیستم ITبه منظور افزایش رضایت دانشجویان
1-6 فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی: بین بکارگیری فناوری اطلاعات و رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی رابطه وجود دارد
فرضیه فرعی:
بین تجهیز سیستم به فناوری اطلاعات در بخش اداری و رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی رابطه وجود دارد
بین تجهیز سیستم به فناوری اطلاعات در بخش آموزشی و رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی رابطه وجود دارد
از نظر آماری اختلاف معنی داری بین میزان آشنایی دانشجویان با فناوری اطلاعات در سطوح مختلف تحصیلی وجود دارد
از نظر آماری اختلاف معنی داری بین میزان آشنایی دانشجویان با سایتها در سطوح مختلف تحصیلی وجود دارد
1-7 متغیرهای تحقیق و تعریف مفهومی و عملیاتی آنها:
متغیر پیش بین: متغیری است که از طریق آن متغیر وابسته تبیین یا پیش بینی می شود(عباس زاده،1385،ص387)
متغیر پیش بین این تحقیق فناوری اطلاعات می باشد
متغیر ملاک : متغیری است که محقق بدنبال تشریح یا پیش بینی تغییر پذیری درآن است(همان منبع).
متغیرملاک این تحقیق عبارت است از رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی.
1-7-1تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای تحقیق:
فناوری اطلاعات: اصطلاح فناوری اطلاعات برای توصیف فنونی به کار می رود که ما را در ضبط ،ذخیره سازی ، پردازش ،بازیابی ، انتقال ودریافت اطلاعات یاری می کند (عالی،1381،ص6).
تعریف عملیاتی فناوری اطلاعات: نمره ای است که پاسخ دهنده از پاسخ به سوالات(1،2،3،4،5،6،7،9،11،12،18،19،21،24،25،26،27) پرسشنامه به دست می آورد
اطلاعات: عبارت است ازجریانهایی که مجموعه داناییها را تغییر می دهد(همان منبع ،ص8).
فناوری: عبارت است از تمامی اشکال فناوری که به منظور پردازش، ذخیره سازی و انتقال اطلاعات دریک قالب الکترونیکی بکار گرفته می شود(همان منبع،ص8).
رضایتمندی: رضایتمندی عبارت است از نتیجه فرآیند مقایسه عملکرد مطلوب وعملکرد واقعی درک شده. رضایتمندی مستلزم شاد وراضی نگه داشتن ارباب رجوع هم در تعاملات روزانه، هم درنحوه وچگونگی ارائه خدمات وهم از دیدگاه بلندمدت وجهانی فشارهای رقابتی سازمان ها را وادار می کندتانیازمندی های ارباب رجوع را شناسایی کنند وراهبردهایی را تدوین کنند که به آن ها اجازه دهد در برابر سایر رقبا موفق بشوند. رضایت ارباب رجوع میزان مطلوبیتی است که مراجعین سازمان ها به خاطر ویژگی های مختلف نحوه ارائه ی خدمات مختلف کسب می کنند ومنبع و دلیلی برای ادامه فعالیت سازمان است(عزیزی نژاد،1387،ص 41).
تعریف عملیاتی رضایتمندی: نمره ای است که پاسخ دهنده از پاسخ به سوالات(8،10،13،14،15،16،17،20،23،28) پرسشنامه به دست می آورد
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
بخش اول فناوری اطلاعات
1- 2 مقدمه:
در دنیای پرتلاطم امروز موفقیت سازمان در گرو جهت گیری همه بخش های سازمان در راستای مسیر استراتژیک آن سازمان می باشد.آنچه در این بین از اهمیت ویژه ای برخوردار است مکمل بودن استراتژی کسب و کار سازمان با استراتژی فناوری اطلاعات آن می باشد.اگر این دو استراتژی در دومسیر متفاوت حرکت نمایند،خطر شکست کسب و کار سازمان افزایش می یابد.با توجه به سرمایه گذاری زیاد که امروزه سازمانهای مختلف در زمینه فناوری اطلاعات انجام می دهند، آنچه برای آنها مهم می باشد این است که فناوری اطلاعات به عنوان یک منبع استراتژیک در جهت رسیدن به اهداف استراتژیک آنها مورد استفاده قرار گیرد(علی پور پیجانی،اکبری،1385،ص152).در حال حاضر گام های جدیدی در تغییر فناوری برداشته می شود. دسترسی گسترده به شبکه های اطلاعاتی نوید بخش بهبود بهره وری با شدت بیشتری است.این تغییر ساختار و انقلاب در روش تولید است که علاوه بر آثار اقتصادی دارای پیامدهای اجتماعی نیز هست.در سراسر جهان فناوری اطلاعات در حال ایجاد انقلابی نوین است که اهمیت آن از انقلاب صنعتی کمتر نیست. این انقلاب ظرفیت های تازه و چشمگیری در محدوده دانش بشری ایجاد می کند و ابزارهایی به وجود می آورد که ماهیت کار و زندگی را دستخوش تغییرخواهد ساخت (سبحانی،محمدی گیگلو،1384،صص3-2).
در بحث فناوری اطلاعات، اطلاعات اهمیت فوق العاده ای دارد. اطلاعات از دیرباز در زندگی بشر تاثیر بسزایی داشته و انسان برای تصمیم گیری ها و طی طریق همواره محتاج به آن بوده است ولی آنچه که امروزه اهمیت آن را صد چندان کرده است.شرایط نوین زندگی و افزایش سهم اطلاعات در آن است. اطلاعات به مفهوم عام به عنوان انرژی غالب سده جدید با سرعتی شگفت آور جایگزین صنعت متکی به انرژی های فنا پذیر می شود و بشر را باتجربه جدیدی ازسیر تکوین جامعه مواجه می سازد که در آن همه وجوهات زندگی تحت تاثیر این پدیده قرار می گیرد (منتظر،1381،ص176).
در فناوری اطلاعات و استفاده بهتر از آن کامپیوتر نقش بسیار مهمی دارد به طوری که بسیاری فناوری اطلاعات را مترادف با کامپیوتر می دانند. این تلقی از آنجا که موتور محرکه این فناوری کامپیوتر است چندان گزافه نیست اما از آنجا که تنها بیانگر گوشه ای از تغییرات عمیقی است که در اثر ورود به این مرحله حیات از به وجود آمده، دور از واقعیت است و بسیاری از افزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات مشخصا کامپیوتری نیستند(منتظر،1381،ص99). امروزه موارداستفاده از فناوری اطلاعات را می توان درآموزش،مدیریت وسازمان، پزشکی،تجارت، امور نظامی و غیره مشاهده کرد(مرتضوی،1384،ص17).با ورود کامپیوتر عملکرد سازمانها به صورت بنیادین دگرگون شده است. سازمانهایی که بلافاصله متوجه عواقب این دگرگونی شده اند برای استفاده موثر از این وسیله، رشد و توسعه سیستم های تکنولوژی اطلاعات مطابق با استانداردهای الکترونیکی را در اولویت کار خود قرار داده اند(اسلایت،2002،ص10).امروز ارتباطات و مکاتبات اداری در سازمانها و موسسات اقتصادی به کلی متحول شده است، به گونه ای که دیگر فرآیندهای کند و زمان برداری پذیرفتنی نیست.براین اساس ضرورت دارد تا ابزاری فراهم شود که با بهره جویی از آن بتوان با سرعت و دقت به انجام فرایندهای اداری پرداخت.سازمانهایی که به طور پیشرفته از فناوری اطلاعات بهره می گیرنداز لحاظ ساختاری مسطح ترند و با سطوحی کمتر از سازمانهای همتای سنتی خود فعالیت می کنند(علاقه بند،1384،ص102).برای ایجاد نغییر و تحول سازمانی امروزه یکی از عوامل مهم و موثر، تکنولوژی اطلاعتی و استفاده از کامپیوتر و سایر وسایل الکترونیکی در سازمانهاست.زیرا وجود دانش و اطلاعات سریع، جدید و دقیق می تواند در افزایش قابلیتها و توانایی های کارکنان موثر واقع شود(ناصری،1383،ص15).
2-2 تکنولوژی:تکنولوژی واژه ای یونانی است که از دو جزء “تکن” به معنی هنر و فن و” لوژیا” به معنی مطالعه ساخته شده است و درفارسی آن را به فناوری ترجمه کرده اند. لیکن از نظر مفهومی، فناوری از دیدگاه دانشمندان مختلف به صور گوناگون تعریف شده است. دائره المعارف آمریکایی نیکا،” فناوری را شیوه ساختن اشیاء و انجام امور می داند”(ممی زاده،1374،ص60). فناوری عبارت است از دانش سیستماتیک برای تولید یک محصول، بکار گیری یک فرآیند و ارائه خدمات، فناوری در حکم نوعی دارایی مشهود است که ایجاد می شود، منتقل می گردد، کسب می شود و کنار گذاشته می شود.(نوری،1372،ص40).
3- 2 فناوری اطلاعات
در یک تعریف فناوری اطلاعات به جنبه ای ازفناوری سیستم اطلاعاتی اشاره دارد که شامل سخت افزار،پایگاه داده، نرم افزار و سایر شبکه ها می شود. در تعریفی دیگر فناوری اطلاعات علاوه بر جنبه تکنولوژیکی سیستم اطلاعاتی به عنوان مجموعه چندین سیستم اطلاعاتی، مدیران و استفاده کنندگان آنها تلقی می شود.از نظر نانسی و همکاران فناوری اطلاعات،استفاده از رایانه و ارتباط دوربر، برای جمع آوری، پردازش،ذخیره سازی و انتشار اطلاعات صوتی، تصویری، متنی و عددی است. در تعریف جامع، فناوری ارتباطات به چگونگی استفاده از تجهیزات، مربوط است و فناوری اطلاعات یعنی کار برد فناوری برای فرآیندهای کسب و کار،جمع آوری داده و تولید اطلاعات با ارزش برای مدیران.(اعتمادی و همکاران،1385،ص6). فناوری اطلاعات بیشتر یک استراتژی، اندیشه، فکر و ابزار، در حوزه انسانها همراه با نوآوری است. در دنیای امروز به سبب پیچیدگی مسایل و مشکلات، نیاز به تکنولوژی اطلاعات و مدیریت اطلاعات بیش از هر زمان دیگر احساس می شود. امروزه فناوری اطلاعاتی به عنوان یکی از فناوریهای نوین بشری، به سرعت درحال تاثیر گذاری برالگوی زندگی،شیوه تحقیق،آموزش، مدیریت، تجارت و غیره است(صادق پور و مقدس،1371،ص7). برندت به نقل از ماسون و همکاران، “فناوری اطلاعات را شامل ابزارهای ملموسی که با استفاده از آن اطلاعات پردازش شده و در اختیار کاربران نهایی قرار می گیرد” می داند(خداد حسینی و همکاران،1385،ص64).فناوری اطلاعات با ایجاد ارتباطات دقیق، سریع و گسترده،تهدیدهاو فرصتها، محیط جدیدی را در برابر سازمانها گشوده اند که تا قبل از این قابل تصور نبوده است. محیطی که درآن به اعتقاد برونبینگ دیگر به عنوان یک ابزار یا منبع تولید شناخته نمی شود،بلکه آنها محیط و فضای حاکم برکار و تولید می باشند(خدادادحسینی و مبارکی،1381،ص43).
بکار گیری فناوری اطلاعاتی یکی از مراحل مهم بکارگیری سیستم های اطلاعاتی در سازمانهاست، موضوع مطالعات مختلفی بوده و اصطلاحات گوناگونی برای آن از جمله استقرار، پذیرش، استفاده، انتشار، موفقیت، رضایتمندی به کار گرفته شده است. از نظر رکارت، فناوری اطلاعات بگونه ای جدا نشدنی با کسب و کار گره خورده است. درصنایعی همچون ارتباطات از راه دور، رسانه، سرگرمی، و خدمات مالی، جایی که محصول به طور فزاینده ای بسوی دیجیتالی شدن می رود و یا حتی به صورت دیجیتال درآمده است تا حیات سازمانها بگونه ای تعیین کننده به کارآیی ابزارهای فناوری اطلاعات وابسته باشد با ظهور تجارت الکترونیک استفاده از فناوری بعنوان راهی برای هدایت کسب و کار پذیرفته شد. در نتیجه سازمانها به طور فزاینده ای به سمت ابزارهایی از فناوری جهت گیری نمودند که نه تنها عملیات موجود در کسب و کار را پشتیبانی و حمایت کرده، بلکه فرصتهایی را برای سازمان خلق می کند که آن فرصتها فراهم کننده منبعی برای ایجاد مزیت رقابتی در سازمان باشد.
اصطلاح فناوری اطلاعات برای توصیف فنونی به کار می رود که ما را در ضبط ،ذخیره سازی ، پردازش ،بازیابی ، انتقال ودریافت اطلاعات یاری می کند . هر چند فناوری اطلاعات اصطلاحی است جدید، از لحاظ مفهومی قدمت آن به قدمت اشتیاق انسان به برقراری ارتباط می رسد. درحال حاضر سیستم های اطلاعتی ما را قادر می سازند تا سیستم های اطلاع رسانی کارآمدی به وجود آوریم . بدون کاربرد معقول فنون اطلاعاتی ، فعالیت ها تقریباً بی فایده وبی حاصل خواهد بود .برای سهولت تصمیم گیری به اطلاعات نیاز داریم .هدف اصلی سیستم های اطلاعاتی کسب اطلاعات ، پردازش آن به صورت مفید و در دسترس قرار دادن آن برای انجام وظایف مختلف است(عالی،1381،ص6).
فناوری اطلاعات وارتباطات از تلفیق سه حوزه اطلاعات، کامپیوتر و ارتباطات پدید آمده است. بخش کامپیوتر سخت افزار وتامین کننده تجهیزات وادوات لازم، داده ها واطلاعات به عنوان خمیر مایه ومواد اولیه در درون شبکه و ارتباطات مخابراتی بخش سوم است که وظیفه برقراری بین دوبخش دیگر را برعهده دارد.آنچه که در نهایت از تلفیق این سه بخش به دست می آید اطلاع رسانی نامیده می شود که در حوزه های مختلف مورد استفاده قرار گرفته و تمامی ابعاد بشر را تحت تاثیر خود قرار می دهد(غفاری،1387،ص15). فنّاوري اطلاعات عامل اساسي كاهش دهنده فاصله و زمان در تمامي كاركردهاست، تاحدي كه در بسياري از قلمروها اين كاهش موجب توليد و عرضه خدمات جديد مي شود . فناور ي اطلاعات و ارتباطات در زمان خيلي كوتاهي، يكي از پايه هاي اساسي جوامع مدرن شده و مجموعهاي از فعاليتها، افراد و فناوري كه برا ي گردآور ي اطلاعات مربوط و ذخيرة آنها تا زمان مورد نياز، پردازش آنها برا ي فراهم آوردن پاسخ به سؤالات خاص و انتقال اطلاعات به كساني كه براساس آنها عمل ميكنند، فراهم آمده است(تقوایی،اکبری،1389،ص57).
همچنین فناوری اطلاعات فراگیر شده و جهان را دگرگون ساخته است .مارشال مک لوهان1 مهمترین تغییراتی که فناوری اطلاعات در جهان به وجود آورده است را در یک عبارت خلاصه کرده است و آن تبدیل به یک دهکده جهانی2 است. فناوری اطلاعات به ابزاری قدرتمند تبدیل شده است که در کم ترین زمان ممکن می تواند ارتباط مردم جهان رابا یکدیگر برقرار سازد .این ابزار ارتباطی قدرتمند، با اطلاعات سروکار دارد .بررسی حاکی از این است که بیش از نیمی از معلومات یک پژوهشگر در کم تر از 5 سال ارزش علمی خود را از دست می دهد، بنابراین نکته مهم به روز بودن است. به روز ماندن نکته بسیارمهمی در امر آموزش و پژوهش است.برای به روز نگه داشتن پژوهشگران باید از فناوری های جدید کمک گرفت . فناوری به عنوان یکی از انواع مصادیق سیستم ، خودش نوعی سیستم است متشکل از مجموعه ای از مهارت ها،ابزارها وفنون که برای دستیابی به هدف ویژه ای به خدمت گرفته می شود. فناوری اطلاعات کلید دستیابی به رشد وتوسعه پایدار است .امروزه الگوی رشد وتوسعه به شکل روز افزون بر اساس واقعیات وتجارب موجود به سمت الگوی توسعه انسانی به معنای محوریت انسان ها، گرایش یافته ونیروی محرکه اصلی در این الگوها، نیروی انسانی وقابلیت های آن است. فناوری اطلاعات با نظم بخشیدن به عملیات وخودکار سازی عملیات تکراری وفاقد تفکر ، فعالیتهای فیزیکی را کاهش داده وبا تولید وانتقال سریع ودقیق وبه موقع اطلاعات به حوزه های پژوهش ومدیریت کارایی نظام ها را افزایش داده است (فرهادی،1390،ص46).
4-2 اطلاعات: اطلاعات عبارت است از جریانهایی که مجموعه دانایی ها را تغییر می دهد. این تغییر زمانی اتفاق می افتد که یا مطلبی به مجموعه دانایی ها افزوده شود و یا تجدید ساختاری در آن به وجود آید(صادق پور و مقدس،1371،ص12).انواع اطلاعات در سازمان را به دو گروه اطلاعات عملیاتی و مدیریتی تقسیم می کنند:
الف: اطلاعات عملیاتی:
انواع اطلاعات عملیاتی عبارت است از
– اطلاعاتی که در فرآیند صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.
– اطلاعاتی که در داد و ستدها و عملیات مشابه مورد استفاده باشد.
– اطلاعات استفاده شده در امور دفتری.
ب: اطلاعات مدیریتی:
این اطلاعات در پشتیبانی از مدیران مختلف مورد استفاده می باشد و انواع آن عبارت است از:
– اطلاعات مدیریتی با توجه به سطوح مختلف سازمانی:
به علت این که انواع تصمیم گیری در سطوح مختلف سازمانی متفاوت است.اطلاعات مورد نیاز سطوح مختلف سازمانی نیز متفاوت خواهد بود.
– اطلاعات تاکتیکی :
این اطلاعات بیشتر در کوتاه مدت مورد استفاده قرار می گیرد و مربوط به مدیریت میانی سازمان بوده و قابل پیش بینی می باشد.
– اطلاعات استراتژیک:
اطلاعات استراتژیک مورد نیاز مدیران ارشد می باشد. از این اطلاعات برای تعریف اهداف، اولویت ها، تعیین خط مشی های جدید و غیره استفاده می شود(علی پناهی،1379،صص23-22).
5-2 تفاوت داده واطلاعات
داده ورودیهای خام می باشد که به یک سیستم اطلاعاتی داده می شود ولی به طور مجرد قابل استفاده نیستند. اگر داده ها مورد پردازش قرار گیرندبه اطلاعات تبدیل شده و قابل استفاده می باشند.ممکن است با پردازش داده اطلاعاتی بدست آید که خود نیاز به پردازش داشته باشد(همان منبع،ص27).. با توجه به این که کاربران در یک سازمان دارای آگاهی و تجربه اولیه متفاوتی هستند، لذا داده های معین که به کاربران می رسد همیشه اطلاعات نیست پس داده ها فقط برای برخی از افراد در زمان خاصی اطلاعات است و نه برای تمام افراد در همه اوقات(صرافی زاده و پناهی،1381،ص71).
6- 2عناصر اصلی فناوری اطلاعات:
فناوری اطلاعات متشکل از چهار عنصر اصلی است:
1 – انسان
2- سازو کار
3- ابزار
4- ساختار
در این ساختار اطلاعات از طریق زنجیره ارزشی که از بهم پیوستن این عناصر ایجاد می شود جریان یافته و پیوسته تعالی و تکامل سازمان را فرا راه خود قرار می دهد(سبحان الهی،1378،ص24).
7-2 سازمان و فناوری اطلاعات:
امروزه فناوري ارتباطات بعنوان رویکردي پذیرفته شده چه بصورت رسمی و چه غیر رسمی در عملیات سازمانی، تاکتیکها و فرآیندهاي استراتژیک وارد شده است، به طوري که حفظ مزیت رقابتی در این عصر وابسته به اتحاد و همکاري بین شرکاء تجاري از طریق فناوریهاست. به این دسته از فناوریهاي اطلاعاتی که زمینه همکاري بین سازمانی را تسهیل می کنند،اصطلاحاً سیستم هاي بین سازمانی گفته می شود. باوجود توسعه چشمگیر فناوریهاي اطلاعاتی، برخی سازمانها نیاز به پذیرش چنین فناوریهایی را یا به طور کامل به دست فراموشی سپرده اند و یا اینکه با سرعت بسیار پایینی نسبت به تصمیم گیري درباره فرایندهاي پذیرشی و اقدامات مربوط به پیاده سازي آن حرکت می کنند در مقابل برخی از مدیران تمایل دارند تا بهترین فناوریهاي موجود دردنیاي تجارت را به کار گیرند ، در عین حال نسبت به عواملی که در پذیرش این گونه فناوري ها موثرند بی توجه هستند ، سیستمهاي بین سازمانی نیز یکی از این فناوریی ها می باشد که به دلیل تازه وارد بودن هنوز همگی ابعاد آن شناحته نشده است لذا جهت پیاده سازي هر چه بهتر آن میبایست ابتدا عواملی که بر پذیرش آن موثرند شناسایی شده سپس نسبت به استفاده از آن اقدام نمود(محمدیان و همکاران،1391،ص1). از دیدگاه سازمانی می توان چهار رویکرد متفاوت را در سازمان نسبت به فناوری اطلاعات مشاهده نمود.این چهار رویکرد عباتند از :
نادیده گرفتن: در این حالت کارگزاران نسبت به فناوری اطلاعات بی تفاوتند و می کوشند از کنار آن بگذرند. دلیل این امر می تواند یکی از موارد عدم آگاهی یا عدم مهارت نسبت به فناوری اطلاعات، کمبود منابع و غیره باشد.
انزوا پذیری: در این حالت کار گزاران درک درستی از نقش اطلاعات و سواد مناسبی نسبت به فناوری اطلاعات ندارند ولی از توانایی های این آگاهی یافته اند.
پرستش: در این حالت کار گزاران بیش از متداول مجذوب فناوری اطلاعات شده اند و نسبت به توانایی های آن مبالغه می کنند و آن را حلال مشکلات همه سازمان می پندارند.
یکپارچه سازی: در این رویکرد کارگزاران سوادا اطلاعاتی مناسبی دارندو اطلاعات را یک منبع کلیدی سازمان تلقی کرده، فناوری اطلاعات را وسیله ارزشمندی برای دست یابی به اهداف می شناسند(عزیری نژاد،1387،ص18).
8- 2ویژگی های سیتم های فناوری اطلاعات:
ملموس نبودن: در پروژه های فیزیکی رشد کار به راحتی با چشم قابل مشاهده است ولی در پروژه های فناوری اطلاعات این امر قابل رویت نیست.
پیچیدگی: هر چه هزینه بیشتری خرج فناوریب اطلاعات گردد، پیچیدگی آن بیشتر می شود.
همنوایی: پروژه های فیزیکی ممکن است پیچیدگی هایی داشته باشند ولی به هر حال با قوانین ثابت فیزیکی قابل بیان هستند اما پروژه های فناوری اطلاعات به خاطر جنبه های مختلف آن قابل بیان با قوانین خاص نیستند.
انعطاف پذیری: این که یک نرم افزار بتواند بسهولت تغییر کند معمولا به عنوان یکی از نقاط قوت آن مطرح است(همان منبع).
9-2کاربرد های فناوری اطلاعات در سازمان
در دنیاي امروز که عصر اطلاعات نام گرفته،توسعه ي فناوري اطلاعات درادارات با هدف ایجاد تحول در نظام اداري و تولید علم با همت مدیران و کارمندان، پایه و اساس موجودیت این نظام را تشکیل می دهد. آنچه که در این تحول از اهمیت بالایی بر خور دار است، نگرش مدیران و کارمندان از منابع اطلاعاتی و همچنین مهارت و آگاهی از فناوري اطلاعات است. بنابراین به جرأت می توان گفت:از زمانیکه انسان پا به عرصه ي حیات نهاده است، تمام فعالیتهایش جهت تأمین رفاه بیشتر در زندگی بوده است.
تمام اختراعات و اکتشافات، به نوعی در خدمت بشر بوده است. انگیزه ی انسان به پیشرفت و علوم و تکنولوژي، دنبال کردن همین هدف بوده است. شرط اصلی در تأمین رفاه دارا بودن بدنی سالم و قوي براي ادامه کار و زندگی می باشد.از آنجایی که بین بشر و محیط زندگی اش یک کنش و واکنش مداوم وجود دارد و این رابطه مدام در حال نوساناست،باعث احساس ضرورت و توجه هر چه بیشتر نسبت به کامپیوتر در کار و فعالیت روزانه شده است. استفاده از فناوري اطلاعات موجب کاهش هزینه هایی مانند هزینه هاي پستی و انتشاراتی می شود ،سرعت کار و بازدهی را افزایش می دهد ، ارتباط افراد را با یکدیگر سرعت می بخشد، زمینه هاي ایجاد اشتغال را فراهم می آورد، بهره وري نیروي کار را افزایش می دهد و تولید ناخالص ملی را افزایش میدهد. در جامعه ي ما نیز به دلیل شرایط فرهنگی،اجتماعی و اقتصادي حاکم و محدودیت هاي خاص آن و همچنین نیاز مبرم مردم به کامپیوتر به عنوان یک ابزار ارزنده در رفع این نیاز ها، به مراتب نقش بارز تر و عمده تري از گذشته پیدا کرده است.از این رو باید خاطر نشان کرد که کامپیوتر از جایگاه خاصی در طی زندگی و اوقات فراغت کارمندان سازمان برخورداراست(دوستی و همکاران،1391، ص2). در خصوص کاربرد فناوری اطلاعات در سازمان می توان سه کار برد عمده برای آن بر شمرد که عبارتند از:
1-9 : کاربرد عملیاتی:
استفاده از فناوری اطلاعات در قالب یک وظیفه تخصصی (( کار برد عملیاتی)) فناوری اطلاعات نامیده می شود. تهیه لیست حقوق کارکنان، تهیه فاکتورهای فروش، پیش بینی موجودی، برنامه ریزی تولید، توزیع و تخصیص نیروی کار، هزینه یابی صنعتی و سایر وظایف از جمله زمینه های کاربرد عملیاتی فناوری اطلاعات هستند. در سطح کاربردی عملیاتی، فناوری اطلاعات موجب گشترش اتوماسیون امور می گردد و در نتیجه به انجام امور پیچیده به طرز سریع و اقتصادی کمک می کند. در عین حال کاربرد عملیاتی به یافتن راههای ساده سازی عملیات می انجامد، به طوریکه که سازمان کاراتر می گردد و از منابع انسانی و ماشینی استفاده کارآیی به عمل می آید در کل ، کاربرد عملیاتی رایانه و فناوری های اطلاعات در سازمان موجب رعایت اصول علمی در سطح بالا می گردد چرا که ره آورد این افزایش تخصص، کار بر اساس شایستگی و صلاحیت انجام دقیق و کارای امور است (بیگی ، 1383،ص42).
2-9 کاربرد اطلاعاتی:
فناوری اطلاعات ایفای نقش اطلا عاتی، جمع آوری، ذخیره و انتشار اطلاعات را تسهیل می کند. به عبارت دیگر اگر رایانه و سایر فناوری های عملیاتی در نقش کاربرد عملیاتی به عنوان یک وسیله و ابزار مکانیکی تبدیل داده به ستاده عمل می کنند، در نقش اطلاعاتی به عنوان یک عنصر هسته ای در جمع آوری، انتقال و انتشار عناصر و عوامل اطلاعاتی به شمار می روند. نقش اطلاعاتی به کنترل و انتشار اطلاعات بر اساس اهداف، مقررات و استانداردهای سازمان کمک می نماید. مهم ترین این کاربردها عبارتند از:
– فناوری اطلاعات به هماهنگی بیش تر بین واحدهای اصلی و فرعی سازمان می انجامد.
– به کار گیری فناوری اطلاعات موجب دست یابی به سیستم های اطلاعات مدیریت استاندارد می گردد.
– فناوری اطلاعات به تامین اطلاعات لازم برای تصمیم گیری سرعت و دقت می بخشد(عزیزی نژاد،1387،ص23).
3- 9کاربردهای استراتژیک:
– بهبود کیفیت کسب و کار: فناوری اطلاعات می تواند به طور استراتژیک برای بهبود کیفیت عملکرد کسب و کار مورد استفاده قرار گیرد.
– بهبود کارایی و هزینه: بهبود کارایی و پایین آوردن هزینه ها از طریق کاربرد اینترنت، به عنوان راهی سریع و کم هزینه برای ارتباط با مشتریان و عرضه کنندگان شرکای تجاری خواهد بود.
– بهبود عملکرد و اثربخشی تجاری: استفاده وسیع از فناوری های مبتنی بر اینترنت در درون شرکت مثل اینترنت، می تواند همکاری در تجارت را بهبود بخشد(اسلایت،2002،ص21).
10-2 اهمیت اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی
سیستمهاي اطلاعات نقش مهمی را در فراهم آوردن اطلاعات مورد نیاز براي تصمیم گیریهاي بسیار مهم که به طور مستقیم به عملکرد روابط بین اجزاء و حلقه بین سیستم و محیط هستند که سازمان تاثیر می گذارد، دارند .سیستمهاي اطلاعاتی بوسیله تبادل اطلاعات تحقق می یابد.درواقع، وظیفه سیستمهاي اطلاعاتی پردازش اطلاعات ورودي و تبدیل آن به اطلاعات خروجی مفید برای تصمیم گیریهای خاص می باشد باید اشاره کرد که مکانیزم هاي قدیمی اطلاعات مدیریت پاسخگوي شرایط پیچیده حاضر نیست. اداره امور به شیوه هاي موثر و کارآمد مستلزم پردازش انبوهی از اطلاعات گوناگون است که با آهنگی سریع رشد کرده و تحلیل آنها را تعجیل میسازد. با توجه به توسعه اطلاعات و نقش و اهمیت اطلاعات در سازمانهاي مدرن، نقش سیستمهای اطلاعاتی مدیریت پیش از پیش اهمیت یافته است. به طوریکه برنامه ریزی، سازماندهی،هدایت و انگیزش، هماهنگی و کنترل بدون کمک ستاده های این سیستم معنی و مفهوم نمی یابد. سیستم اطلاعات مدیریت، مجموعه اي است از انسان، ابزار، روشها و نرم افزارهاي مختلف جهت انجام وظایف کسب و کار در سطوح مختلف که در سازمان به کار می رود. در درجه اول در خدمت عمل کنترل و تصمیم گیري در سطح مدیریتی است که سه سطح اصلی دارد: عملیاتی، مدیریت میانی و مدیریت سطح بالا که در آن اطلاعات از پایین به بالا منتقل میشود. سیستم اطلاعات مدیریت سازمان، چارچوبی کلی ارائه می کند که دیگر سیستمهاي اطلاعات بر مبناي آن با یکدیگر هم خوان می شوند. اکنون سیستم اطلاعات مدیریت به منزله مجموعهاي از زیرسیستمها در نظر گرفته می شوند. که در صورت نیاز طراحی و اجرا میشوند. ولی منطبق بر طرح کلی، استانداردها و رویههاي سیستم اطلاعات مدیریت می باشند(آئینی و همکاران،صص3-2). در خصوص اهمیت اطلاعات نیز باید گفت که اطلاعات کلید جامعه مردمی است و انتشار و استفاده از آن یک شاخص اجتماعی به شمار می رود. رشد این شاخص به معنای ارتقای ملی خواهد بود. اطلاعات به طور محسوسی بر بینش و رفتار ما اثر می گذارد.فناوری و ابزارهای الکترونیک و رایانه ای نیز در دهه گذشته پدیده انفجار اطلاعات را موجب شدند و به طور حتم تاثیر مهمی را برجهت گیری جوامع و اطلاعات مورد نیاز آنها خواهند گذاشت. امروز نه تنها مدیران ارشد و مدیران اجرایی بلکه تمام اقشار اجتماع چون محققان و دانشوران و تجار ناگریز از استفاده از اطلاعات هستند.کاربران نظام اطلاعات از اطلاعات به عنوان یک منبع ارزشمند هم سنگ سرمایه و نیروی کار یاد می کنند(رضاییان،1374،ص148).
11-2 سیر تکامل فناوری اداری:
سیر تکامل فناوری اداری شامل دوره های فناوری ادارای، فناوری رایانه ای و فناوری ارتباطات است. در دوره اول کار فرمایان در تلاش بودند تا محیطی را به وجود آورند که جدا از مسائل کارخانه ای و در معنای عام محیط تولید، کلیه امور اداری،پرسنلی و تجاری در آن صورت گیرد.در دهه ی 20 به بعد سعی در جدا ساختن فعالیت های اداری از فعالیت های تولیدی بود و در نهایت واحدهای ستادی از لحاظ مکانی از واحدهای اجرائی جدا گردیدند. تفکر این دوره این چنین بود که محیطی با شرایط بهتر برای انجام امور اداری که درآن زمان بیشتر امور محاسباتی نظیر حسابداری، حقوق و دستمزد و مالی بود فراهم گردد.در دوره ی دوم یعنی فناوری رایانه با وروود رایانه های کوچک که از سرعت و دقت بالایی بهره مند بودند، مدیران تصمیم گرفتند که با استفاده از این وسایل و سرمایه گذاتری در رایانه ای کردن سازمان خود از سرعت و دقت رایانه در کاهش زمان و حذف اشتباهات انسانی استفاده کنند. دوره ی سوم فناوری ارتباطات دوره ی گسترش روز افزون و همه جانبه علوم و فناوری رایانه و استفاده از وسایل جانبی آن و یکپارچه شدن و ادغام هر یک از این سیستم ها در یکدیگر بود و امروز سیستم های ادارای سیستمهای جهانی هستند که وظیفه اصلی شان ایجاد ارتباطات و بهبود ارتباطات است(ثاقب تهرانی،1383،ص7).
12- 2 تعریف اتوماسیون اداری:
اتوماسیون ادارای مخصوص امر نامه نگاری و مکاتبه است. اتوماسیون اداری هدیه صنعت فناوری اطلاعات به بورکراسی اداری می باشد و ایده ای نو است که عمر آن در ایران به بیش از یک دهه نمی رسد. اتوماسیون اداری محدود به یک نرم افزار کامپیوتری برای ثبت نامه ها و چرخش آنها در یک سازمان نمی باشد بلکه یک نوع تفکر مبتنی بر فناوری جدید است که به میران و کارمندان اجازه می دهد بیشتر با دنیای کامپیوتر و فناوری اطلاعات آشنا گردند(آقایی،1384،ص 18). سیستم های اتوماسیون اداری دارای تعاریف بی شماری است. در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم:
– اتوماسیون اداری مشتمل بر تمام سیست مهای الکترونیک رسمی و غیر رسمی بوده که به برقراری ارتباط اطلاعات بین اشخاص در داخل و خارج موسسه و بالعکس مربوط می شود(حسینی،1384،ص26).
– اتوماسیون اداری عبارت است از کاربرد وسایل الکترونیکی در فعالیت های دفتری به منظور افزایش کارایی، کارایی افزایش یافته ناشی از تکامل تبادل اطلاعات، در داخل دفتر و بین دفاتر و محیط آنها و درنتیجه با ارائه اطلاعات بهتر برای تصمیم گیری می تواند به مدیر سود برساند(بهشتیان،1378،ص297).
13-2 مزایا و معایب اتوماسیون اداری:
مزایا اتوماسیون اداری به دو دسته مزایای مستقیم و مزایای غیر مستقیم تقسیم می شود.
1 – مزایای مستقیم : این مزایا عبارتند از افزایش محصول یا بازده و صرفه جویی در وقت و نیروی کار. این مزایا معمولا قابل اندازه گیری بوده و ممکن است تاثیر مستقیم وکوتاه مدت بر جریان نقدینگی داشته باشد مانند:
الف- کنترل بهتر کار
ب- فعالیتهای غیر مولد مانند بایگانی، نگهداری سوابق و به هنگام رسانی کمتر می شود.
ج- سازماندهی بهتر پرسنل
2 – مزایا



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید